Kalendarz pszczelarski – grudzień 24

Zima jak z obrazów Ladovych, bielutkie pejzaże i dźwięk sań… Podczas gdy dzieci cieszą się śniegiem, pszczoły spokojnie odpoczywają w ulach. Grudzień to dla wielu czas kontrastów – spokojnego nastroju i gorączkowych przedświątecznych przygotowań. Kiedy my biegamy w poszukiwaniu perfekcyjnych świąt, pszczele rodziny wykorzystują zimowy odpoczynek. Nadszedł moment, aby zwolnić tempo, napić się gorącej miodówki, usiąść przy kominku i zagłębić się w życie ula oraz bożonarodzeniowe tradycje naszych przodków.

Ciepła jesień i bezśnieżne Boże Narodzenie

Tegoroczny adwent zaczyna się 3 grudnia, dni skracają się do przesilenia zimowego 22 grudnia, gdy zaczyna się astronomiczna zima. W teorii pszczoły właśnie zaczynają powoli wznawiać czerwienie, co powoduje lekki rozwój zimowego kłębu. Jednak miniona jesień była najcieplejszą w historii i wszystko wskazuje na to, że zima również będzie łagodniejsza ze względu na zjawisko atmosferyczne El Niño. Może to zaburzyć naturalną przerwę w znoszeniu jajeczek przez matkę, sprzyjać przetrwaniu warrozy, a także zwiększyć zużycie zapasów zimowych. Wiosną podczas przeglądów koniecznie sprawdź stan zapasów pokarmu.

Ludowe przysłowia mówią, że brak prawdziwych, śnieżnych zim może skutkować słabszymi zbiorami. Oto wybrane:

„Jeśli w Wigilię psy wyją z zimna, pszczoły miodu będą miały pod dostatkiem”.
„Gdy w Wigilię niebo gwieździste - następny rok z obfitym zbiorem miodu”.

Przy wizytach na pasiece zwykle delikatnie stukam w ul, nasłuchując odzewu pszczół. Jak mówi stare przysłowie: „Grudniowym stukaniem w ul żywym nie pomożesz, martwych nie wskrzesisz.”

Wskazówka: Więcej ciekawych informacji o czeskich przysłowiach znajdziesz w książce „Medardova kápě” Jana Munzara, z której chętnie czerpię inspirację.

Ul jako schronienie przed zimnem

Zimą podstawowa funkcja ula to ochrona przed negatywnymi warunkami atmosferycznymi oraz drapieżnikami. Bez względu na ocieplenie, w ulach pszczoły ogrzewają jedynie wnętrze kłębu, natomiast temperatura poza kłębem jest podobna do tej otoczenia. Starannie wykonane ocieplenie ula ma kluczowe znaczenie wiosną – gdy pszczoły ogrzewają duże powierzchnie czerwia oraz latem – chroniąc przed przegrzaniem.

Zużycie zapasów zimowych

Zużycie pokarmu w okresie od listopada do lutego jest najniższe – średnio od 0,5 do 1 kg miesięcznie. Zdrowe, silne rodziny liczące około 15000 pszczół – zużywają dziennie 2 mg miodu na jedną pszczołę, słabsze rodziny około 3,5 mg. Zużycie to wzrasta przy chorobie nosemozy i gdy pszczoły są niepokojone. Z własnego doświadczenia wiem, że 20 kg dobrze przygotowanego zapasu wystarczy zazwyczaj aż do wiosny.

Wentylacja ula w zimie

Dobra wymiana powietrza jest kluczowa, gdyż pszczoły podczas zużywania zapasów produkują parę wodną, która łatwo skrapla się na chłodnych ścianach ula, powodując pleśń. Zapewnienie dobrej wentylacji przez szeroki wlot lub siatkowaną dennicę skutecznie zmniejsza kondensację pary wodnej.

Doświadczenia z własnej pasieki

Przy hodowli pszczół używam ocieplanych uli drewnianych z szerokim wlotkiem oraz siatkowatym dnem chroniącym przed wilgocią, stosuję izolację styropianem oraz folie paroizolacyjne, uzyskując dobre efekty zdrowotne rodziny.

Zimowe leczenie pszczół

Pod koniec grudnia zalecane jest leczenie kłębu pszczół, metodą fumigacji, aerozolowej aplikacji bądź kwasem szczawiowym.

Boże Narodzenie w świetle świec

Świece z wosku pszczelego mają długą historię, wnosząc magię do świątecznego okresu. Szczególne tradycje ich wykorzystania możemy odkryć m.in. podczas adwentu.