Zamroczek woskowy

Waroza pszczół – Varroa destructor

Czym jest waroza i dlaczego stanowi tak duże zagrożenie dla Twojej rodziny pszczelej?

Waroza to poważna choroba pasożytnicza, która atakuje zarówno czerw pszczeli, jak i dorosłe pszczoły. Czynnikiem wywołującym to schorzenie jest roztocz Varroa destructor, którego pierwotnym żywicielem była pszczoła wschodnia (Apis cerana). Pasożyt ten stopniowo rozprzestrzenił się z Azji Południowo‑Wschodniej do Europy i obecnie zagraża pszczołom na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Australii i Oceanii.

Cykl życiowy i rozprzestrzenianie się roztocza

Varroa destructor jest widoczny gołym okiem. Samica roztocza osiedla się w komórce z czerwiem tuż przed jej zasklepieniem, gdzie z jaj rozwijają się kolejne stadia rozwojowe roztocza, które dorastają i kopulują. Podczas wygryzania się dorosłej pszczoły opuszcza ona komórkę wraz z kilkoma młodymi samicami. Każda samica może powtórzyć ten cykl nawet siedem razy. Roztocz preferuje czerw trutowy i nie atakuje mateczników.

Roztocza żywią się hemolimfą larw, poczwarek oraz dorosłych pszczół, przy czym mogą przenosić także inne choroby zakaźne. Rozprzestrzeniają się głównie poprzez błądzenie zarażonych trutni i robotnic, rójkę, rabunki zdrowych pszczół w osłabionych rodzinach oraz przemieszczanie zakażonych rodzin pszczelich.

Objawy i skutki infekcji

Waroza powoduje, że z silnie porażonego czerwiu wygryzają się pszczoły z deformacjami, takimi jak niedorozwinięte skrzydła, odwłoki czy zanikłe nogi. Takie pszczoły są zazwyczaj usuwane z ula przez zdrowe robotnice, po czym giną. Przy silnym porażeniu dochodzi do obumierania już samych poczwarek.

Choroba ta, zwłaszcza w połączeniu z innymi czynnikami, takimi jak choroby wirusowe, przewlekłe zatrucia czy niedostateczne odżywianie, prowadzi do stopniowego osłabienia i możliwego upadku rodziny pszczelej.

Monitorowanie i profilaktyka warozy

Każdego roku w Czechach przeprowadza się badanie osypu zimowego z każdej rodziny pszczelej. Próbki należy przekazać do 15 lutego. Wyniki te pomagają określić stopień porażenia i dobrać odpowiednie metody leczenia. Jeżeli stwierdzona średnia infekcja przekracza trzy roztocza na jedną rodzinę pszczelą, pszczelarze wykonują wczesnowiosenne zabiegi lecznicze z użyciem zarejestrowanych produktów leczniczych. Zabiegi te powinny zostać zakończone do 15 kwietnia, z uwzględnieniem warunków klimatycznych i wiosennego rozwoju rodziny pszczelej.

Aktualny wykaz zatwierdzonych leków oraz prawidłowe procedury leczenia można znaleźć również na stronie internetowej Instytutu Państwowej Kontroli Weterynaryjnych Biopreparatów i Leków.

Waroza stanowi główne zagrożenie dla zdrowia i witalności rodzin pszczelich. Dzięki aktywnemu monitorowaniu i terminowemu leczeniu możemy zminimalizować jej wpływ i utrzymać nasze rodziny pszczele silne oraz zdrowe. W celu uzyskania dodatkowych informacji lub pomocy warto skontaktować się z lokalnymi organizacjami pszczelarskimi.

Weterynaryjne produkty lecznicze dla rodzin pszczelich

W pszczelarstwie istotne jest, aby pamiętać o wyborze odpowiednich weterynaryjnych produktów leczniczych, które są zarejestrowane i dostępne bez recepty. Preparaty te mogą stanowić skuteczne narzędzie w walce z chorobami pszczół, takimi jak waroza.

Lista kluczowych preparatów przeznaczonych specjalnie do leczenia rodzin pszczelich, które znajdziesz u nas:

• Apiguard 25% żel – Idealny do stosowania w okresie późnego lata. Nie stosować, gdy temperatura spada poniżej 15 °C. Ważne jest, aby unikać użycia w czasie pożytku, aby nie doszło do zmiany smaku miodu.

• Formidol 41 g & 81 g – Paski skuteczne w temperaturach powyżej 20 °C; odpowiednie do leczenia wiosennego.

• Thymovar 15 g – Stosować w temperaturach 15–30 °C po zakończeniu pożytku. Nieodpowiednie plastry nie mogą być odwirowywane wiosną.

• Formicpro 68,2 g – pasek do ula

• Oxuvar 41 mg/ml koncentrat do sporządzania roztworu do leczenia pszczół

• VarroMed 75 mg/ml + 660 mg/ml dyspersja do ula 3

• VarroMed 5 mg/ml + 44 mg/ml dyspersja do ula

Oba preparaty Formidol na bazie kwasu mrówkowego są szczególnie odpowiednie do stosowania w cieplejszych warunkach. Preparaty takie jak Apiguard i Thymovar wymagają specyficznych warunków, aby osiągnąć maksymalną skuteczność i zminimalizować działania niepożądane. Należy pamiętać, że zawsze konieczne jest dokładne zapoznanie się z instrukcjami stosowania oraz staranne rozważenie, jakie podejście jest odpowiednie dla specyficznych warunków danego gospodarstwa pasiecznego. Sprawdzone metody potwierdzają znaczenie świadomego i odpowiedzialnego stosowania.