Kalendarz pszczelarski na wrzesień 2024

Według starego przysłowia we wrześniu należy pasiekę zamknąć i pozwolić pszczołom zebrać siły przed zimą. Wrzesień przynosi kilka istotnych dat, jak np. równonoc jesienna, przypadająca 23.09. 28 września natomiast obchodzimy dzień świętego Wacława, symbolizujący początek okresu babiego lata. Przysłowie mówi: „Św. Wacław lato babie rozpoczyna. Gdy gęsi kluczem odlatują – babie lato przemija”.

Porada: Zanotuj pogodę oraz temperaturę 28 września, a za rok sprawdzisz, czy ludowe przepowiednie wciąż są aktualne.

Fenologia a rok pszczelarski

Jesień dla pszczół oznacza spowolnienie rytmu życia, skrócenie dni i obniżenie temperatury. Pszczoły zaczynają przygotowywać się do zimowli, formując kłąb zimowy. Kwitnienie zimowita jesiennego wyznacza wejście w kolejny etap pszczelarskiego roku. Osobiście dla mnie sygnałem jesieni są kwitnące w ogrodzie rozchodniki (Hylotelephium telephium), barbula klandońska (Caryopteris × clandonensis) czy bluszcz pospolity (Hedera helix).

Porada: Zanotuj datę kwitnienia zimowita, czy innej ważnej dla Ciebie rośliny oznaczającej jesień. Takie zapiski pozwalają lepiej zrozumieć cykle przyrody.

Rośliny inwazyjne

Jesienią ubywa naturalnych zasobów pyłku i nektaru. Inwazyjne gatunki roślin, takie jak nawłoć kanadyjska (Solidago canadensis), niecierpek gruczołowaty (Impatiens glandulifera) czy słonecznik bulwiasty (Helianthus tuberosus), stają się w tym okresie dla pszczół ważnym źródłem pożywienia, choć ich ekspansywność stanowi zagrożenie dla lokalnego ekosystemu.

Porada: Czy wiesz skąd pochodzi niecierpek gruczołowaty, którego piękne kwiaty przypominają egzotyczne orchidee?

Pasy roślin miododajnych

Coraz popularniejsze stają się pasy roślin miododajnych zakładane w ramach działań rolno-środowiskowo-klimatycznych. Takie nasadzenia mogą kwitnąć nawet dwukrotnie w sezonie. W Polsce najczęściej zasiewa się je mieszanką facelii błękitnej, wyki, komonicy, nostrzyka oraz gryki.

Porada: Zachęcamy do spacerów wzdłuż takich miododajnych pasów – możesz spotkać różnorodne owady w tym rzadkie polskie pszczoły samotnice jak zadrzechnia fioletowa.

Wskazówki dla pszczelarza-ogrodnika lub rolnika-pszczelarza

Każdy dobry pszczelarz powinien mieć zamiłowanie do ogrodnictwa, a rolnik — do pszczelarstwa. Już we wrześniu zaplanuj nasadzenia cebulek kwiatowych, zbieraj nasiona roślin nektarodajnych oraz planuj sadzenie drzew i krzewów jako naturalnych i przyjaznych owadom barier. Zatrzymaj w ogrodzie fragmenty nieporządku — sterty gałęzi, suchą trawę czy łodygi puste w środku — stanowią idealne siedlisko dla pszczół samotnic i innych owadów zapylających.

Prace na pasiece

Zadbaj przed zimą o środowisko uli – usuwaj gałęzie wiszące nad nimi, zabezpiecz przed gryzoniami oraz chroń ule przed domeną wiatru lub niechcianymi gośćmi stosując ciężkie kamienie, pasy spinające oraz trwałe ogrodzenie. Zrób porządek z narzędziami w pasiece, zapisz czego Ci brakuje, aby zawczasu przygotować się do kolejnego sezonu.

Wnętrze ula – zimowy kłąb pszczół

Jesienią obserwujemy formujący się kłąb zimowy. W tej formacji pszczoły znajdują nie tylko ochronę, ale także oszczędniej gospodarują zgromadzonym pokarmem.

Porada: Nie ingeruj bez potrzeby w ułożenie ramek, pszczoły doskonale same potrafią zadbać o dogodną pozycję zimowli. Zadbaj jedynie o to, aby miały odpowiednie i łatwo dostępne zapasy pokarmu.

Zimowa generacja pszczół i karmienie

Pokarm powinien być podany już w sierpniu, aby nie przeciążać pszczół jesiennych nadmiernym przetwarzaniem syropu cukrowego we wrześniu. Dzięki ograniczeniu prac zarobowych o tej porze roku pszczoły mogą wchodzić silniejsze w długą zimę.

Varroa destructor i ochrona zdrowia pszczół

Ogranicz ilość roztoczy Varroa jak najwcześniej i wnikliwie obserwuj ewentualne objawy infekcji wirusowych, aby zapewnić zdrowie zimowej populacji pszczół.