Rośliny dostarczające późnych pożytków dla pszczół

Każdy pszczelarz pragnie stworzyć sprzyjające środowisko i odpowiednią bazę pożytkową dla swoich pszczół. W okresie późnego lata oraz jesienią naturalnych źródeł nektaru i pyłku często brakuje. Warto wtedy pomyśleć o roślinach nektarodajnych kwitnących właśnie o tej porze roku, które pozwolą pszczołom bezpiecznie przygotować się na zimę.

Jedną z najlepszych roślin ozdobnych, atrakcyjnych dla pszczół w późniejszych miesiącach jest Barbula klandońska (Caryopteris clandonensis), w Polsce zwana także barbula, czy "niebieska mgiełka". Ten niewysoki krzew z rodziny jasnotowatych osiąga wysokość od 100 do 130 cm. Ceniony jest za intensywnie niebieskie kwiaty, które pojawiają się od lipca do listopada. Barbula potrzebuje stanowisk słonecznych i ubogiej w składniki odżywcze gleby piaszczysto-ilastej. Dodatkowym atutem rośliny jest przyjemny cytrynowy aromat jej liści, który odpędza część uciążliwych owadów.

Wiosenne przycinanie umożliwia obfite kwitnienie na młodych jednorocznych pędach. Mimo, iż zimą barbula wygląda jak uschnięta, z łatwością regeneruje się na wiosnę, szybko ponownie stając się ozdobą ogrodu. Rozmnaża się ją łatwo przez półzdrewniałe sadzonki wiosną, szybko ukorzenia się, a kwiaty mogą pojawić się już w pierwszym lub drugim sezonie wzrostu. Świetnie prezentuje się pojedynczo lub sadzona w szpalerach.

Rozchodnik (Sedum)

Rodzaj Sedum obejmuje aż 400 gatunków roślin, z których sześć rośnie naturalnie na terenie Czech. Rozchodniki to wyjątkowo odporne na suszę, sukulentowe byliny, magazynujące wodę w grubych, mięsistych liściach. Popularne w naszych ogrodach są również sedum o większych rozmiarach, m.in. rozchodnikowiec purpurowy, który przyciąga pszczoły szczególnie w okresie późnego lata i jesieni.

Rozchodnikowiec purpurowy (Hylotelephium telephium)

Rozchodnikowiec purpurowy, znany też jako „pszczeli materac”, to trwała bylina preferująca słoneczne i kamieniste, lecz głębokie gleby. Doskonale toleruje suszę oraz wysokości do 1600 m n.p.m. Kwitnie od lipca do września, stając się ważnym źródłem pożytków nektarowych dla pszczół. Roślinę można łatwo rozmnażać zarówno generatywnie, jak i wegetatywnie za pomocą podziału kęp lub sadzonek liściowych. Rozchodniki gęsto porastając ziemię, skutecznie ograniczają rozwój chwastów.

Astry (Aster)

Astry, określane często mianem „królowe jesieni” lub „gwiazdy jesiennego ogrodu”, są wyjątkowo popularnymi roślinami przypadającymi na koniec lata i początek jesieni. Najbardziej atrakcyjne dla pszczół są astry o kwiatach niebieskich, natomiast czerwone odmiany są odwiedzane dopiero w pełni kwitnienia, kiedy niebieskie stają się mniej dostępne. Astry występują w wielu odmianach - od miniaturowych form do 20 cm wysokości (Aster dumosus), do bardzo wysokich, osiągających nawet do 160 cm (Aster novae-angliae).

Astry niezwykle obficie kwitną, przyciągając również motyle, takie jak rusałka pokrzywnik czy rusałka pawik. Są łatwe do wysiania i wymagają standardowej pielęgnacji, odpowiedniego nawodnienia latem oraz nawożenia jesienią, co zapewnia ochronę przyszłorocznych pędów przed mrozem.

Rośliny dziko rosnące

Rdest japoński (Reynoutria japonica)

Rdest japoński, to ekspansywna bylina osiągająca do dwóch metrów wysokości, importowana niegdyś z Azji jako ozdobna. Obecnie traktowana jest głównie jako uporczywy gatunek inwazyjny, wypierający rodzime gatunki roślin. Mimo to jej bogate w nektar kwiaty stanowią cenny późnojesienny pożytek pszczół.

Coraz częściej wykorzystuje się ją przemysłowo, np. do produkcji papieru czy biopaliwa. Ekstrakty rdestu posiadają substancje antyoksydacyjne oraz wykazujące właściwości grzybobójcze.

Bluszcz pospolity (Hedera helix)

Bluszcz pospolity to pnącze spotykane często w naszych ogrodach. Kwitnie jesienią, dostarczając cennego nektaru pszczołom przed zimą. Jest żywicielem wielu ptaków oraz miejscem rozwoju larw motyli. Przez symboliczną wymowę kojarzony jest z wiecznością oraz wiernością. Jednak nadmierny rozrost może niszczyć elewacje budynków oraz uszkadzać drzewa, na których się wspina.

Z czasopisma pszczelarskiego - opracował Jindřich Meduna, pszczelarz z Chocni