Spostrzeżenia z Apimondia 2025

Światowe targi pszczelarskie to miejsce, gdzie przeplatają się nowe trendy z wieloletnim doświadczeniem rzemiosła. Apimondia 2025 nie była wyjątkiem - pokazała, że stawienie czoła presji taniej konkurencji i jednoczesne forsowanie jakości to dziś wielkie wyzwanie dla europejskich pszczelarzy. W poniższym artykule znajdziecie Państwo przegląd ciekawych produktów i technologii.

Polskie przedstawicielstwo: od tekstyliów po technikę ze stali nierdzewnej

Tradycyjnie silne przedstawicielstwo na targach miały firmy polskie. Na przykład firma pszczelarska Adámek może zainteresować Państwa m.in. jakościowymi bluzami, kapeluszami i odzieżą ochronną. Pozytywnie można ocenić również zmianę pokoleniową, która świadczy o stabilności przedsiębiorstwa. Kolejnym wyrazistym przedstawicielem był Apikoz, prezentujący szerokie portfolio wyposażenia ze stali nierdzewnej - wosztopnie, suszarki do pyłku, urządzenia do dekrystalizacji oraz kompletne linie do odwirowywania miodu.

Refleksja nad jakością i obróbką: gdy cena wygrywa, rzemiosło cierpi

Urządzenia ze stali nierdzewnej pod lupą

Spoiny i połączenia: Na wielu produktach widoczne były niedoskonałe spoiny i źle wykonane połączenia. Zamiast przemysłowej precyzji chodziło raczej o improwizowane rozwiązania bez nacisku na szczegóły i trwałość.
Dna medogonów: Niefachowe wykonanie dna oznacza gorszy odpływ miodu i problematyczne utrzymanie higieny. U niektórych produktów zanotowano ostre przejścia lub nawet otwory, tam gdzie powinny być gładkie zaokrąglone powierzchnie.
Kasety (kosze) medogonu: Ostre krawędzie kasety stanowią zagrożenie dla pracy i dla samych ramek. Spawy punktowe wyglądały chwiejnie, co może prowadzić do szybkiego zużycia i awarii.
Obróbka powierzchni: Po cięciu laserowym i gięciu nie zostały usunięte ostre krawędzie, co jest niebezpieczne dla użytkownika.
Śruby i nakrętki wewnątrz medogonu: Dużą wadą była również obecność zwykłych śrubek w wewnętrznych częściach. Nieużywanie śrub antykorozyjnych to rozwiązanie nieodpowiadające profesjonalnemu wyposażeniu pszczelarskiemu.

Rezultatem jest wprawdzie niższa cena, ale takie medogony należą do innej kategorii, jeśli chodzi o bezpieczeństwo i trwałość.

Kopiowanie designu: pułapka złych naśladownictw

Niektórzy producenci starają się naśladować odnoszące sukcesy marki. Największą przeszkodą jest jednak niska jakość przejęcia szczegółów funkcjonalnych. Typowym przykładem był separator ciągły, którego wewnętrzne skośne ściany nie były prawidłowo rozwiązane – system wymaga więc zbyt wysokiego podgrzewania i ryzykuje zepsucie miodu. Krytycznego spojrzenia zasługuje również brak czeskich producentów wśród wystawców, którzy mogliby wykorzystać wystawę do rozwoju własnej produkcji. Przewaga kopiowania zamiast doskonalenia technologii prowadzi do stopniowej utraty konkurencyjności na rynku globalnym.

Chiny i Turcja na wznoszącej

Istotnym tematem była wyraźna ekspansja azjatyckiej i tureckiej produkcji na rynek europejski. Chińskie firmy są znane ze swojej zdolności do zalania świata tanimi, a czasem nieoryginalnymi produktami – od sprzętu pszczelarskiego po „fake honey" czy produkty pszczele w postaci proszku. Ofertę uzupełniają plastikowe dodatki i tanie leki, które mogą być inspiracją, ale często nie spełniają europejskich wymagań dotyczących jakości i bezpieczeństwa. Tureckie przedsiębiorstwa postawiły na podobny model i ich produkty – zwłaszcza leki na bazie kwasu szczawiowego i mrówkowego oraz plastikowe części uli – są wprawdzie tańsze, ale wykazują podobne braki jak konkurencja z Chin.

Konkurencja na targach: kolejni gracze i trendy

Pakistan: Coraz bardziej profiluje się jako światowa potęga w produkcji odzieży pszczelarskiej i rękawic, które wyróżniają się przewiewnością i komfortem nawet w letnie upały.
Hiszpania: Zaskoczyła doskonałym marketingiem w zakresie miodu i pyłku. Małe opakowania, przemyślany design i profesjonalne materiały promocyjne to wzór, jak zainteresować końcowego klienta.

Walka o jakościowy ul: fińskie innowacje w praktyce

Fińskie firmy przedstawiły dwa podejścia do produkcji nowoczesnych uli z plastiku i polistyrenu:

Ule bezfałdowe: Te modele całkowicie zrezygnowały z rowków i polegały na tym, że pszczoły przy manipulacji po prostu się „odsuną". Taki system może nie być oszczędny i praktycznie jedno, czy ul jest fałdowy czy bez fałdów - zależy od zachowania i obsady rodziny pszczelej. Jeśli pszczelarz ma genetykę, która jest „rozlazła", pszczoły zajmą całą górną ścianę nadstawki. Przy nakładaniu kolejnej nadstawki pszczelarz i tak je pomnie, niezależnie od tego, czy system jest fałdowy, czy nie. Pokrywa ula jest całkowicie płaska. To uniemożliwia jakąkolwiek elastyczność – na przykład lekkie podniesienie w celu włożenia czegoś dodatkowego. Gdy tylko pokrywa zostanie podniesiona, przestaje pasować. Chociaż producent może to opisywać jako pozytyw, dla praktycznego użytkowania (zwłaszcza przy transporcie lub manipulacji przez praktykantów) autor filmu nie wyobraża sobie takiego systemu.Zalety Innowacyjne dno: Natomiast dno Finowie mają wymyślone bardzo dobrze.
Pyłkołapka: Jest wyposażona w siatkę, która jest w „przeciągu", co pozwala pyłkowi stale przesychać.
Zmienność: Dno jest obrotowe. Można je ustawić tak, aby siatka była zamknięta.
Dno tachovskie: Po obróceniu dno zmienia się na zasadę „Tachowa". Plastikowa płyta znajduje się tuż pod dolnymi listwami ramek. Ta płyta ma tylko dwie małe szczeliny po bokach. W ten sposób dno całego ula od spodu na wiosnę dociepla, co jest kluczowe również w surowych warunkach Finlandii.
Ule z delikatnym fałdem (Paradis Honey): Ten model wykorzystuje bardziej dopracowany system z delikatnym rowkiem i jakościowym plastikiem. Zaletą są również dobrze rozwiązane karmidła z wyjmowanymi częściami, co ułatwia manipulację i konserwację.

Leki i suplementy: oferta i doświadczenia

Firma Beevital zainteresowała zwiedzających stabilnością swoich produktów, zwłaszcza preparatem Varromed na bazie kwasu szczawiowego i mrówkowego. Z punktu widzenia funkcjonalności dużym atutem jest również Mycostop, sprawdzony w walce z grzybicą wapienną – jednak jego brak w czeskiej legislacji podkreśla potrzebę większej europejskiej kooperacji, zwłaszcza w zakresie rejestracji i dzielenia się skutecznymi środkami.

Porównanie hodowli matek: pułapki rojówek i bardziej efektywne alternatywy

Rojówki: najdroższe rozwiązanie

Wychów matek w klasycznych rojówkach jest finansowo i pracochłonnie bardzo kosztowny. Pszczelarz musi pobrać znaczną ilość plastrów i pszczół z rodzin produkcyjnych; unasiennienie nie bywa bynajmniej stuprocentowe. Nieudane rojówki oznaczają wtedy utratę zasobów i czasu podczas reorganizacji rodzin pszczelich.

Alternatywy:

Ule unasienniające: Małe jednostki dla wielkich hodowli. Wymagają jednak ciągłego odnawiania populacji i nie są idealne do trzymania większych rezerw matek.
Mini-plusy: Efektywny „złoty środek" dla zwykłych pszczelarzy; można w nich łatwo przezimować matki, wiosną podzielić i użyć według potrzeby.

Mini-plusy zapewniają rezerwę matek bez konieczności skomplikowanej manipulacji i umożliwiają pszczelarzowi szybkie reagowanie na powstałe potrzeby (na przykład odłączki po pożytku lub cichą wymianę w rodzinach pszczelich).

Filozofia i strategia dla zrównoważonego pszczelarstwa

Apimondia 2025 pokazała nam również, że presja na najniższą cenę koniecznie oznacza ustąpienie jakości, bezpieczeństwa i efektywności pracy pszczelarza. Dlatego należy preferować wspieranie czeskiej i europejskiej produkcji, nie tylko przy zakupie wyposażenia, ale i promocji krajowego miodu oraz regionalnej współpracy.

Czeski miód powinien kierować się przede wszystkim do czeskich klientów, aby uniknąć zalewu nieprawdziwego („fake") miodu z importu.
Środkowoeuropejska współpraca – silny europejski rynek i wymiana doświadczeń pomogą oprzeć się globalnej konkurencji.
Zielona chemia i zootechnika – zamiast nieoszczędnej chemii kłaść nacisk na środki techniczne, naturalne i hodowlane (na przykład klipowanie matek).

Hasło „miód przywieźć umiemy, zapylania nie" dziś obowiązuje bardziej niż kiedykolwiek. Nacisk na zrównoważoną hodowlę i odpowiedzialne zachowania zakupowe to podstawa dla zdrowych rodzin pszczelich i dobrobytu europejskiego pszczelarstwa.

Przyszłość Apimondia i rynku europejskiego

Kolejna edycja Apimondia odbędzie się w Dubaju w 2027 roku. O organizację następnej edycji 2029 ubiega się Niemcy z Leipzig Messe jako silnym kandydatem. Nacisk na europejską jakość, współpracę i innowacje będzie kluczem do dalszego rozwoju – właśnie to pokazała Apimondia 2025 jako najwyższy priorytet dla społeczności pszczelarskiej.

Artykuł jest inspirowany myślami z filmu na kanale Včelařství Sedláček