Waroza pszczół – objawy, diagnostyka i leczenie
Co to jest waroza? Waroza (inaczej warroza, varroasis apium) to najpoważniejsza i najbardziej rozpowszechniona choroba dotykająca zarówno dorosłe pszczoły, jak i ich czerw. Wywołuje ją roztocz Varroa destructor, pasożyt pochodzący pierwotnie z Azji. Głównym gospodarzem tego pasożyta jest pszczoła wschodnia (Apis cerana), z której przeniósł się na europejską pszczołę miodną (Apis mellifera). Od początku lat 70. XX wieku roztocz ten jest szeroko rozpowszechniony także w Polsce. Jak przenosi się waroza? Waroza bardzo łatwo rozprzestrzenia się za pośrednictwem pszczół zalatujących (trutni i robotnic), rójki, po-roju oraz przede wszystkim rabunkami pomiędzy zdrowymi a już zainfekowanymi rodzinami pszczelimi. Przeniesienie choroby jest również możliwe przy nieostrożnym przemieszczaniu pasiek między stanowiskami.
Nierdzewne szyny (Schienen) – wspornikowa listwa nierdzewna
Każdy pszczelarz wie, że wygodna i łatwa manipulacja ramkami jest kluczowa nie tylko dla spokojnej pracy z rodziną pszczelą, ale również dla zdrowia samych pszczół oraz trwałości ula. W tym artykule przyjrzymy się praktycznemu rozwiązaniu znanemu jako „Edelstahl Schiene” – czyli wspornikowym listwom ze stali nierdzewnej, które znacząco ułatwiają pracę pszczelarzom na całym świecie. Czym są nierdzewne szyny (Schienen)? Nierdzewne szyny, wśród pszczelarzy często nazywane również listwami ramkowymi, to proste, ale niezwykle praktyczne i skuteczne ulepszenie konstrukcji ula. Listwy te mocuje się po bokach korpusów (nadstawek), dzięki czemu powstaje solidna i trwała powierzchnia podparcia dla zawieszania ramek. Zastosowanie wysokiej jakości stali nierdzewnej gwarantuje odporność na wilgoć, propolis, wosk oraz ułatwia czyszczenie – w rezultacie wydłuża się nie tylko żywotność samych części ula, ale i wzrasta komfort pracy przy przeglądach i interwencjach.
Domowa produkcja węzy z własnego wosku
Wielu doświadczonych pszczelarzy, zarówno w Czechach, jak i za granicą, podkreśla znaczenie dużej uwagi podczas przetwarzania własnego wosku na węzę. Najbezpieczniejszą metodą bywa więc często własnoręczna produkcja. Nasza dewiza: Wosk to złoto pszczelarza i należy je traktować z wyjątkową troską. Produkcja wymaga zmierzenia się z licznymi wyzwaniami i własna produkcja węzy nie jest tu wyjątkiem. Każdy, kto decyduje się na wytwarzanie węzy, musi stawić czoła pojawiającym się trudnościom. Chciałbym podzielić się naszymi doświadczeniami — od pierwszych przygotowań, przez sam proces, aż po wprowadzane poprawki. Nasza relacja może przydać się tym, którzy już rozważają samodzielną produkcję lub zainspiruje do tego innych. Tematem żywo interesowaliśmy się od dawna. Pszczelarz może umówić się z producentem na konkretny termin tak, by mieć pewność, że węza zostanie wykonana tylko z jego własnego wosku bez domieszek.
Efektywne metody pozyskiwania i przetwarzania wosku pszczelego
Jakość wosku pszczelego jest w ostatnich latach jednym z najważniejszych tematów wśród pszczelarzy, zwłaszcza jeśli chodzi o węzy używane w ulach. Częste skargi na źle zbudowane węzy, które ulegają zniszczeniu pod ciężarem lub do których matki nie chcą czerwić, skłoniły do wielu badań laboratoryjnych. Często wykazują one obecność parafiny, stearyny oraz innych substytutów w wosku. Powodem fałszowania jest duża różnica cenowa między prawdziwym woskiem (skup ok. 180–210 CZK/kg), a jego zamiennikami, takimi jak parafina (ok. 50 CZK/kg). Kolejnym problemem jest niedobór wosku na rynku, będący wynikiem m.in. działalności barciaka większego, który każdego roku niszczy 10-20% plastrów pszczelich.
Nie każdy leżak to ten sam leżak
Pszczelarstwo w ulach leżakowych zapewnia nie tylko lepszą kontrolę nad rodziną pszczelą i mniejsze obciążenie fizyczne, ale również optymalne wykorzystanie energii pszczół. Ten sposób prowadzenia pasieki zyskuje coraz większe grono zwolenników. Zazwyczaj zimujemy około 60 rodzin pszczelich w leżakach, a w sezonie liczba ta rośnie nawet do 100. Wspólnie z żoną koncentrujemy się na pszczelarstwie w leżakach, apidomkach i apiterapii, chętnie dzieląc się swoją wiedzą i doświadczeniem z innymi pszczelarzami. Naszą misją jest powrót do korzeni pszczelarstwa z poszanowaniem naturalnego cyklu życia pszczół, który jest o miliony lat starszy od historii człowieka.
Kalendarz pszczelarski na marzec 25
„W marcu za piecem siedź” – mówi znane czeskie przysłowie. Pszczelarze jednak powinni opuścić ciepłe domy i rozpocząć intensywne przygotowania do nadchodzącego sezonu pszczelarskiego. Warto uporządkować ogród oraz teren wokół pasieki, po pierwszym oblocie dokładnie sprawdzić ule i posadzić nowe rośliny, które wzbogacą dietę pyłkową pszczół. Nawet drobna pomoc ma znaczenie. Pod koniec miesiąca zaczynamy przygotowania do Świąt Wielkanocnych – to ostatni większy moment na sprzedaż miodu przed pełną intensywnością prac przy ulach. Wielu pszczelarzy już nie może się doczekać. „Szczęśliwy, kto wieczorem, leżąc z psem w trawie blisko pasieki, słyszy śpiew pszczół łączący się z cykaniem świerszczy...” – Abbé Émile Warré
Wiosenne pobudzanie rodzin pszczelich – klucz do udanych zbiorów miodu
Wiosenne pobudzanie rodzin pszczelich jest istotną strategią w pszczelarstwie, zwłaszcza na obszarach obfitujących w wczesne pożytki kwiatowe. Pszczelarze stosujący tę metodę umiejętnie mogą łatwo zwiększyć zbiory miodu nawet o dziesiątki kilogramów. Technika ta, sprawdzona przez pokolenia pszczelarzy, jest zarówno efektywna, jak i ekonomicznie opłacalna. Rodziny pszczele reagują w naturalny sposób na wydłużający się dzień i wzrost temperatury po okresie przesilenia zimowego. Matka pszczela rozpoczyna intensywniejsze czerwienie, przygotowując rodzinę do nadchodzącego sezonu.
