Ramka pszczelarska ze specjalnie profilowanymi, ściętymi bocznymi beleczkami

Znane powiedzenie „każdy czeski pszczelarz to wynalazca” trafnie oddaje ducha ciągłych poszukiwań wygody w pracy każdej pszczelarskiej pasieki. Nowoczesnym przykładem innowacji, która zdecydowanie ułatwia pracę, są właśnie specjalne ramki z ukośnie przyciętymi beleczkami. Coroczne przygotowywanie ramek z nową węzą stwarza ryzyko uszkodzenia plastrów dziewiczych, bardzo wrażliwych na mechaniczne obciążenia. Dzięki nowemu rodzajowi ramki ryzyko uszkodzeń znacznie się zmniejsza.

Każdy pszczelarz zna komplikacje wynikające z wirowania plastrów dziewiczych. Aby ograniczyć ryzyko ich rozerwania z powodu działania sił odśrodkowych, konieczne jest znaczne spowolnienie prędkości wirowania oraz wielokrotne odwracanie ramek. Czy można jednak zmniejszyć te trudności i bezproblemowo uzyskiwać miód z delikatnych plastrów dziewiczych? Krótka odpowiedź brzmi: tak!

Po ponad 20 latach eksperymentowania na naszych pasiekach wiemy, że aż ponad 90% miodu wirujemy z plastrów dziewiczych. Jednocześnie zaobserwowaliśmy, że każde intensywniejsze obchodzenie się z plastrami powodowało ich pękanie – nawet ponad 20% ramek było często uszkadzanych, zwłaszcza jeśli w komórkach znajdował się pyłek – stający się podczas wirowania swoistym „pociskiem”. Oczywiście, stosowaliśmy wolniejsze prędkości wirowania czy dodatkowe drutowanie ramek, ale problem pozostawał.

Trzynaście lat temu na pasiece rodzinnej Kolomý pierwszy raz zobaczyłem użycie ramek ze ściętymi ukośnie beleczkami bocznymi. Wówczas ten pomysł nie zyskał mojego uznania. Jednak gdy ze względów zdrowotnych opiekę nad moją pasieką przejęła rodzina, ilość uszkodzonych plastrów drastycznie wzrosła. Wtedy zdecydowaliśmy się przetestować te specjalne ramki. Już po trzech tygodniach zastosowania zauważyliśmy ich ogromne zalety. Ramki ze skośnymi beleczkami były zdecydowanie solidniejsze i nie łamały się ani podczas standardowej obsługi, ani podczas wirowania. Mogliśmy zwiększyć obroty wirówki, a pszczoły łatwiej przemieszczały się między korpusami dzięki minimalnemu odstępowi między ramkami.

Jak samodzielnie wykonać takie ramki?

Wielu ambitnych pszczelarzy-chobbystów podejmuje się samodzielnej produkcji sprzętu pszczelarskiego, w tym również ramek. Jeśli jednak nie jesteś profesjonalnym stolarzem lub nie dysponujesz specjalistycznym sprzętem, możesz w łatwy sposób zmodyfikować gotowe standardowe ramki hoffmanowskie. Wystarczy delikatnie zeszlifować górną część bocznych listewek z jednej tylko strony na tarczy szlifierskiej. W taki sam sposób możesz również przyciąć górną i dolną beleczkę. Zawsze pamiętaj o ochronie oczu oraz rąk. Jeżeli nie masz dostępu do szlifierki, zastosuj ręczny hebel lub ostry nóż. Ten sposób jednak będzie bardziej czasochłonny.

Alternatywą jest wykonanie ramek od podstaw. Ważne jest, aby belki boczne najpierw odpowiednio ukośnie przyciąć – na przykład na pile tarczowej z odchylaną tarczą lub specjalnej frezarce. Praca musi być wykonywana z zachowaniem najwyższych standardów bezpieczeństwa. Do przycięcia górnych i dolnych listewek najlepiej wykorzystać specjalne uchwyty lub szablony, które zapewnią precyzję cięcia a jednocześnie ochronią dłonie. Pamiętaj, bezpieczeństwo zawsze ma pierwszeństwo – wskaż swoje siły i używane narzędzia.

Podsumowując

Opisane ramki typu Hoffman ze skośnymi beleczkami bocznymi oferują dodatkową wentylację, ułatwiając pszczołom regulację temperatury i przepływ powietrza. Dzięki temu wilgoć odprowadzana jest bardziej wydajnie, a na wiosnę nie powstaje nadmierna kondensacja powodująca pojawienie się pleśni. Ramki z ukośnie ściętymi listewkami są także niezwykle praktyczne podczas codziennej obsługi uli – nawet sklejone za pomocą kitu pszczelego można łatwo oddzielać, nie stosując dodatkowych odstępników. Ramki są przy tym kompatybilne z automatycznymi odsklepiarkami. Naszym celem na przyszłość jest stopniowe wyposażenie całej naszej pasieki właśnie w tego typu ramki.

Źródło: magazyn pszczelarski „Pszczelarstwo”, autor: Jindřich Meduna