Apiguard to naturalny preparat weterynaryjny na bazie tymolu, czyli substancji pochodzenia roślinnego pozyskiwanej między innymi z macierzanki. Jest przeznaczony do walki z roztoczem pszczelim (Varroa destructor). Jest to forma żelowa, którą pszczoły stopniowo wynoszą, pomagając w ten sposób rozprzestrzeniać tymol w całej przestrzeni ula. Według instrukcji producenta Apiguard najczęściej stosuje się po zakończeniu głównego pożytku letniego, w terminie dobranym do lokalnych warunków pogodowych. Zalecana temperatura aplikacji to minimum 15 °C. Dwie dawki żelu aplikuje się w odstępie około 2 tygodni.
Aplikacja preparatu
Otwartą tackę z żelem umieszcza się nad ramkami czerwiowymi, pozostawiając pszczołom dostęp do preparatu. Dawkowanie i czas kuracji należy dobrać zgodnie z ulotką konkretnego opakowania.
Chłód ogranicza parowanie tymolu i aktywność pszczół, a tym samym rozprowadzanie preparatu. Termin kuracji trzeba dobierać do prognozy pogody i warunków podanych w ulotce.
Doświadczenia pszczelarzy
Delikatność wobec rodzin i matki
Niektórzy pszczelarze oceniają, że przy prawidłowej aplikacji tymol zawarty w preparacie Apiguard jest odpowiednią i delikatniejszą alternatywą dla Formidolu (kwasu mrówkowego), szczególnie dla odkładów. Chociaż kwas mrówkowy może być agresywny dla matki lub nawet ją uśmiercić, wielu pszczelarzy podaje, że tymol w preparacie Apiguard, przy prawidłowym dawkowaniu, jest dobrze tolerowany przez matki. Nie oznacza to braku działań niepożądanych; tymol może przejściowo ograniczać czerwienie.
Właściwy czas aplikacji i dawkowanie
Prawidłowe dawkowanie i właściwy czas są kluczowe. Niektórzy pszczelarze zwracają uwagę, że tymol, szczególnie w cieplejsze dni, może powodować rabunki, dlatego zalecają aplikację głównie w czasie bez wyraźnej aktywności zwiadowczej pszczół. W przywoływanych relacjach część pszczelarzy wybiera temperatury do 30°C, aby nie doszło do nadmiernego odparowania tymolu i możliwych skutków ubocznych w rodzinach pszczelich.
Bezpośrednie doświadczenia z aplikacji Apiguardu
Pozytywny wpływ na zdrowie pszczół: Niektórzy pszczelarze podają, że preparat ma oprócz kontroli roztoczy również pozytywny wpływ na ogólne zdrowie rodzin pszczelich dzięki właściwościom antybakteryjnym i grzybobójczym tymolu.
Mniejsze występowanie pleśni i infekcji: W dyskusjach pojawiają się relacje o mniejszym nasileniu grzybicy wapiennej i pleśni. Są to obserwacje, które nie stanowią potwierdzenia wskazań leczniczych Apiguardu.
Łatwiejsza aplikacja niż Formidol czy kwasy: Praktyczną zaletą Apiguardu jest łatwa obsługa i mniejsza potrzeba kontroli przy aplikacji w porównaniu z kwasem mrówkowym.
Długotrwały zapach tymolu: Niektórzy pszczelarze odbierają zapach tymolu pozytywnie, inni jednak odczuwają go jako zbyt intensywny. Przy kontakcie ze skórą tymol może powodować lekkie podrażnienia, dlatego pszczelarze przy obsłudze zalecają środki ochronne i ostrożność.
Praktyczne rady do aplikacji od pszczelarzy
Przed aplikacją zawsze dokładnie czytajcie i przestrzegajcie instrukcji producenta.
Preparat aplikujcie pod folię stropową lub do specjalnego niskiego korpusu nad górne ramki, aby zapewnić optymalną przestrzeń dla odparowania tymolu i umożliwić pszczołom kontakt z żelem.
Podczas leczenia nadal obserwujcie rodzinę pszczelą, czy nie dochodzi do niepożądanych efektów, takich jak nadmierne pobudzenie lub rabunek. W razie niepokojących objawów skonsultujcie się z lekarzem weterynarii. Nie zamykajcie wylotków podczas kuracji.
Porównanie z innymi preparatami
Apiguard wydaje się perspektywiczną alternatywą dla Formidolu i Gabonu. W przypadku Formidolu często wspomina się o ryzyku dla matki, Gabonu zaś niektórzy pszczelarze nie zalecają ze względu na jego syntetyczny skład i możliwość rozwoju oporności roztoczy.
Pozostałe obserwacje pszczelarzy
Dobre działanie na Varroa destructor – większość pszczelarzy potwierdza widoczny wzrost opadania roztoczy po aplikacji Apiguardu.
Długotrwały efekt – preparat działa przez kilka tygodni, co pozwala rozłożyć działanie w czasie; nie oznacza to gwarancji zwalczania roztoczy pod zasklepem.
Negatywne doświadczenia i możliwe zagrożenia
Wpływ na rodzinę pszczelą – percepcja zapachowa – niektórzy pszczelarze wyrażają obawy, że tymol może negatywnie wpłynąć na percepcję zapachową pszczół i zakłócić komunikację superorganizmu.
Zmiana jakości smakowej miodu – podczas stosowania w okresie pożytku tymol może negatywnie wpłynąć na smak miodu, dlatego można go aplikować wyłącznie po miodobraniu.
Aspekt cenowy – Apiguard jest według doświadczeń pszczelarzy droższą opcją; w przywoływanych czeskich dyskusjach wspominano o dopłatach, których dostępność zależy od miejsca i okresu.
Różnice w czasie działania akarycydów
Według dyskusji pszczelarzy nie można porównywać preparatu Apiguard (na bazie tymolu) z fumigacją Varidolem (z amitrazem), ponieważ są to różne sposoby aplikacji i różny czas działania. Apiguard działa długoterminowo i stopniowo, w przeciwieństwie do szybkiej, jednorazowej fumigacji Varidolem.
Bardziej odpowiednie jest porównanie skuteczności Apiguardu na przykład z Gabonem, który ma podobnie długoterminowe działanie, lub z długoterminową aplikacją kwasu mrówkowego.
Silnie porażone rodziny
Jeśli rodzina pszczela jest już wyraźnie zarażona i uszkodzona wysoką populacją roztoczy, Apiguard może nie zatrzymać dalszego osłabienia rodziny. W takim przypadku potrzebna jest szybka ocena stanu rodziny i konsultacja z lekarzem weterynarii; nie należy samodzielnie łączyć ani zmieniać preparatów.
Eksperymentalne zastosowanie ekstraktów roślinnych
Z niektórych dyskusji wynika zainteresowanie również eksperymentalnym podejściem, jak aplikacje ekstraktów roślinnych (na przykład czosnku, tymianku, pokrzywy czy bylicy). Doświadczenia z ich zastosowaniem są jednak na razie ograniczone i wymagają dalszej praktycznej weryfikacji.
Będziemy wdzięczni, jeśli swoje doświadczenia z Apiguardem przekażecie również Wy i przyczynicie się tym samym do szerszego dzielenia się wiedzą między pszczelarzami.
Źródła informacji
Dyskusje i osobiste doświadczenia czeskich pszczelarzy z forów pszczelarskich. Opinie wynikają z praktyki, są jednak subiektywne i nie można ich uważać za uniwersalne zalecenia.
