Brak wosku pszczelego jest problemem dla naszych pszczelarzy od kilku lat. Wszyscy producenci węzy starają się stawić czoła tej sytuacji dzielnie. Wiele firm produkuje węzy z prawdziwego wosku pszczelego dla pszczelarzy z szerokiej okolicy.
Firmy oferują wymianę dostarczonego wosku lub suszu na węzę, a w ograniczonej ilości zależnej od skupu, także sprzedaż węzy poza wymianą. Wymiana i sprzedaż odbywa się bezpośrednio w fabryce lub ewentualnie drogą wysyłkową.
Jaki jest proces produkcji węzy?
Wosk pozyskuje się z suszu przez roztapianie. Susz roztopiony w kotle z wodą trafia do prasy parowej. Oddzielona od pozostałości mieszanina wosku i wody spływa do aluminiowych wanien. Wosk nie powinien mieć kontaktu z żelazem, inaczej zabarwi się na brązowo. Pszczelarze powinni zatem używać naczyń aluminiowych, ze stali nierdzewnej, emaliowanych lub plastikowych, w zależności od jakości i twardości wody. W wannach wosk oddziela się od wody podczas stygnięcia, po czym woskowy blok wyciąga się i czyści jego dolną część.
Następnie wosk topi się w kotłach z wodą, gdzie także zależy nam na jakości wody. Po gotowaniu zanieczyszczenia osiadają na dnie kotła, z którego wosk jest przepompowywany do autoklawu, gdzie jest ogrzewany w temperaturze 117°C przez 1 godzinę. Z autoklawu wosk trafia do kotłów nad maszynami produkcyjnymi, a stamtąd do małych kotłów, które utrzymują stałą temperaturę wosku do jego nalewania do maszyny walcującej. W każdym z tych etapów osiadają zanieczyszczenia, tak więc można powiedzieć, że wosk jest oczyszczany przez sedymentację.
Z tych kotłów wosk spływa między walce, które są chłodzone specjalną wodną emulsją, aby nie dopuścić do przyklejania się wosku do walców. Z walców wychodzi ciągły arkusz wosku (węzy), który jest chłodzony na maszynie, cięty na ustaloną szerokość i przycinany na ustaloną długość węzy zgodnie z życzeniami klientów. Wystarczy go teraz tylko zważyć i zapakować.
Przyczyny niedoboru wosku pszczelego
Do niedoboru wosku przyczyniają się między innymi wzrost liczby początkujących pszczelarzy oraz zwiększanie liczby rodzin w istniejących pasiekach. Nie bez znaczenia jest też fakt, że w trakcie likwidacji ognisk zgnilca dochodzi do spalania uli, w tym suszu, czyli również wosku. Niewielu pszczelarzy, których dotyka taka drastyczna sytuacja, rezygnuje z pszczelarstwa. Zazwyczaj zaczynają oni od nowa, co oznacza zapotrzebowanie na wosk. Rośnie także wykorzystanie wosku pszczelego w przemyśle, farmacji, inżynierii, przemyśle drzewnym i konserwacji zabytków. Wosk pszczeli eksportuje się również za granicę.
Niektóre zakłady przetwórcze przyjmują także susz i węzy. W takim przypadku ocenia się wydajność, bądź to z powierzchni wyciętego suszu, bądź z masy suszu, uwzględniając miód, pyłek w komórkach plastrów i ciężar "koszulek" w komórkach w zależności od ich ciemności.
Wyższa cena skupu niczego nie rozwiązuje...
Oferowanie wyższej ceny skupu to swego rodzaju błędne koło. Cena skupu wpłynie na sprzedaż węzy poza wymianą, szczególnie dla nowych, początkujących pszczelarzy, którzy nie mogą wymienić suszu lub wosku. Producenci węz zawsze starają się maksymalizować wydajność dostarczonego suszu i czystość dostarczonego wosku. Często pszczelarze dostarczają do skupu wosk, który jest w większości przypadków niskiej jakości i ciemny. Koszty przetwarzania i oczyszczania są wtedy coraz wyższe.
Inspiracja z artykułu dotyczącego pszczelarstwa, autorzy pierwowzoru: Marie Knodlová i Petr Kolář
