Odkłady składają się zazwyczaj z pięciu ramek. Dzięki mniejszej objętości nie ma potrzeby używania dużych parowników kwasu mrówkowego, jakie stosuje się w standardowych rodzinach pszczelich. W praktyce bardzo dobrze sprawdził się kwas mrówkowy aplikowany w żelu, dzięki któremu można skutecznie wspierać zdrowie rodzin pszczelich bez znaczącego zakłócenia ich działalności. Karmienie jest kluczowym czynnikiem dla prawidłowego rozwoju odkładów. Idealnie jest karmić roztworem cukru i wody w proporcji 1:1. Matka ma wystarczająco miejsca do składania jaj, a rodzina pszczela dobrze się rozwija.
Karmienie odkładów – praktyczne rady
Opisane odkłady są przygotowywane do przezimowania i wykorzystania w kolejnym sezonie hodowlanym, a nie do bieżącej sprzedaży.
W lipcu karmi się w tygodniowych odstępach, zaleca się zużycie około dwóch kilogramów cukru na tydzień. Ostatnie karmienie w sierpniu powinno być przeprowadzone mocniejszym roztworem w proporcji 3:2 i w razie potrzeby jeszcze uzupełnione syropem inwertowanym. Celem jest, aby niski korpus był w pełni nakarmiony, a w komorze lęgowej utworzony został wystarczający wieniec zapasów.
Leczenie odkładów – praktyka i zalecenia
Dla wsparcia witalności rodzin pszczelich warto stosować środki na bazie kwasu mrówkowego w żelu, które można aplikować bezpośrednio na ramki. Dawkowanie jest proporcjonalne do liczby plastrów w komorze lęgowej. Dla mniejszych odkładów odpowiednia jest również aplikacja kwasu szczawiowego (na przykład preparatem Varomed), gdzie przy dawkowaniu należy postępować z wyczuciem.
Alternatywnie można użyć również starszych pasków Apivar lub innych wariantów z substancjami czynnymi, jednak zawsze tylko w ograniczonej ilości. U małych odkładów ważne jest ograniczenie liczby używanych pasków do jednej sztuki, wyższe dawkowanie może prowadzić do śmierci pszczół.
Leczenie kwasami zaleca się powtórzyć w odstępie od jednego do dwóch tygodni. Ostrożnie należy również pracować z wkładkami w ulach – w czasie aplikacji powinno być otwarte dno siatkowe ze względu na wentylację i ulatnianie się oparów.
Izolacja matek w odkładach
W później zakładanych odkładach kluczowa jest wczesna izolacja matek, szczególnie dla wsparcia rozwoju długożywych pszczół na okres zimowy. Izolację matek przeprowadza się przeważnie pod koniec września do klipsów – a ponowne wypuszczenie następuje w październiku. Długość izolacji zależy od siły odkładu i przebiegu jesieni, maksymalnie matki pozostawia się oddzielone jeden do dwóch miesięcy.
Doświadczenia pokazują, że nadmierne przedłużanie izolacji matek może osłabić odkłady, szczególnie ze względu na zużycie zapasów i siłę rodzin pszczelich wczesną wiosną.
Związek środków zdrowotnych, den siatkowych i środowiska życiowego odkładów
Ważnym czynnikiem dla zdrowego rozwoju odkładów jest tryb wentylacji – używanie otwartych den siatkowych pozytywnie odbija się w niższym występowaniu chorób takich jak nosemoza czy infekcje wirusowe. Otwarte dna pozostawia się szczególnie od sierpnia do września, kiedy rodziny pszczele również korzystają z kontaktu z otaczającym środowiskiem, co potwierdza analiza wiosenna.
Planowanie pokoleń w odkładach
Dla udanego przezimowania odkładów idealne jest, jeśli w ciągu lipca, sierpnia i września wymieni się co najmniej cztery pokolenia pszczół. To zapewnia, że odkład jest wystarczająco silny i przygotowany na trudny okres wczesnej wiosny.
Podsumowanie i zalecenia dla hodowców
Praca z odkładami wymaga indywidualnego podejścia. Chociaż nie jest możliwe stworzenie odkładu całkowicie bez roztoczy, prawidłowym postępowaniem minimalizujemy ich występowanie i zapewniamy zdrowy rozwój rodzin pszczelich. Wszystkie zabiegi wykonujmy delikatnie i z uwzględnieniem siły i wieku odkładu, aby w kolejnym sezonie zebrać owoce starannej pracy.
Inspirowane radami pana Sedláčka.
