Izolator macierzysty Chmary

Izolator Chmary

Izolator dla pszczół, wykonany z tworzywa sztucznego, składa się z dwóch części w postaci kratek odgrodowych o wymiarach 362 x 242 x 16 mm plus występy, co umożliwia zastosowanie do ramek o różnych szerokościach i minimalnej wysokości 24 cm, w tym 27,5 cm, 30 cm i 34,7 cm. W celu prawidłowego umieszczenia w ramce należy dorobić górny beleczek odpowiedni do wymiaru ramki. Izolator umieszcza się w środku gniazda czerwiu lub jesiennego kłębu, w zależności od wybranej strategii zimowania i leczenia warrozy, zwykle między końcem września a początkiem października. Jeśli matka ma być izolowana również przez zimę, konieczne jest sprawdzenie przed pierwszymi mrozami, czy pszczoły nie przeniosły się poza izolator.

Izolacja matki za pomocą izolatorów nośności jest najskuteczniejszą metodą ograniczenia jej w czerwieniu. Chociaż montaż izolatora w ulu jest nieco bardziej skomplikowana niż umieszczenie metalowych lub plastikowych kratek, pszczelarze chętnie wybierają umieszczanie matek w izolatorach.

Dlaczego stosować izolatory dla matek? Powodów jest kilka:
- ograniczenie matki w odkładzie - przygotowanie przestrzeni na zapasy miodu podczas najintensywniejszego karmienia;
- szybkie umieszczenie matki,
- szybsze pozyskiwanie miodu w rodzinie pszczelej z izolatorem,
- możliwość opóźnienia wiosennych przeglądów przy długotrwałej zimie i niesprzyjającej pogodzie,
- możliwość likwidacji pozostałości warrozy wiosną,
- jesienią, 21 dni po zamknięciu matki, w rodzinie pszczelej nie ma już żadnego czerwiu. Dzięki temu można praktycznie całkowicie pozbyć się warrozy jednorazową fumigacją rodziny pszczelej. Pszczoły są w ten sposób oszczędzone powtarzającego się kontaktu z preparatem leczniczym, np. amitrazem.

- Dzięki temu, że w miesiącach zimowych uniemożliwiamy matkom czerwienie, oszczędzamy pszczoły, które nie muszą podnosić temperatury w gnieździe do 35°C wymaganej do opieki nad czerwiem i nie muszą karmić niepotrzebnego nowego pokolenia pszczół w czasie zimy.

Izolator wynalazł lekarz dr Piotr Chmara. Izolator ten zamyka matkę w przestrzeni o wielkości 10 mm pomiędzy dwiema plastikowymi kratkami o rozmiarze zbliżonym do rozmiaru ramki gniazdowej. Matka nie ma więc kontaktu z plastrem i nie może czerwić, natomiast pszczoły mogą się nią opiekować. Prototyp tej metody wprowadził w swojej pasiece pszczelarz Malychin, który stosował mleczko pszczele. Zamykał matkę w izolatorze o rozmiarze zbliżonym do ramki Jentera. Metoda ta miała jednak tę wadę, że izolator z matką trzeba było co jakiś czas przenosić. Izolator Chmary umożliwia swobodne poruszanie się matki w przestrzeni ramki.

Kolejną zaletą jest to, że w odkładach dochodzi do występowania chorób, takich jak zgnilec, głównie gdy obniżona jest odporność larw, co często jest skutkiem niedostatecznego karmienia spowodowanego nadmiarem czerwiu w stosunku do ilości pokarmu. Jeśli matka jest stymulowana do składania większej liczby jaj przy niedoborze zapasów, prowadzi to do niedostatecznego karmienia i wychłodzenia, co może wywołać choroby czerwiu. Pszczoły, które powinny mieć szansę na udane przezimowanie, są wtedy przeciążone pracą związaną z wychowem larw. Badania wskazują, że pszczoła zajęta karmieniem larw w sezonie letnim żyje średnio 30 dni, podczas gdy pszczoły, które tej pracy nie wykonują, osiągają wiek nawet 85 dni. Podobna sytuacja dotyczy pszczół zimowych.

W okresie zimowym, nawet podczas krótkotrwałego ocieplenia, dochodzi do czerwienia. Jeśli w rodzinie pszczelej pojawi się nawet niewielka ilość czerwiu, pszczoły muszą podnieść temperaturę ula z 19 do 35°C, aby mogły ogrzewać i karmić czerw. Ta potrzeba może prowadzić do ubytku zimujących pszczół, który przewyższa liczbę nowo wychowanych młodych pszczół, a ponadto młode pszczoły mogą nie przeżyć do wiosny, jeśli zima trwa dłużej.

Kalendarz stosowania izolatorów:
W marcu matki wypuszcza się z izolatorów, ponieważ pszczoły mają już dostęp do pyłku. Po dwóch tygodniach można oczekiwać około 6 ramek czerwiu.
W połowie maja można izolować matki, aby rodzina pszczela pozbyła się niezasklepionego czerwiu i mogła przygotować się do pożytku.
Między 20 a 25 lipca, przed głównym karmieniem: Matki mogą być ponownie izolowane, aby rodzina pszczela mogła przygotować się na nadchodzący okres.

Izolator Chmary umożliwia zimowanie 2 i więcej matek w jednej rodzinie pszczelej. Wiosną najpierw wypuszcza się jedną matkę - druga jest izolowana. Następnie obie mogą być umieszczone w oddzielnych komorach.